АРУБА барагынын баштапкы кодун көрүү

'''АРУБА –''' Нидерланддын өзүн-өзү башкаруучу аймагы. Кариб деңизинин түштүк бөлүгүндөгү ар, ал Вест-Индияда. Кичи Антил аралдары архипелагынын түштүк-батышында жайгашкан. ''Ылымта аралдар'' тобуна кирет. Ичке кысык аркылуу (туурасы 29 ''км)'' Венесуэладан бөлүнөт. Аянты 193 ''км<sup>2</sup>.'' Калкы 119,4 миң (2020; калк батыш жээгинде жыш отурукташкан); калкынын 75%ке жакыны европалыктар <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> кариб индейлеринин аралашуусунан пайда болгон метистер. Ошондой эле папьяменто (креол тилинде сүйлөйт), голланддар (5%), вест-индиялык креолдор (Латын Америкасынан чыккандар), кытай, еврейлер да жашайт. Негизинен католик (82%), калгандары протестант (9%), мусулман ж. б. диндерин тутат. Администрациялык борбору – Ораньестад шаары. Расмий тили – нидерланд тили. Акча бирдиги – аруба гульдени. Арал жанар тоодон пайда болуп, шуру (коралл) рифтери <span cat="ж.кыск" oldv="м-н">менен</span> курчалган. Жеринин бети негизинен тегиз, аскалуу дөңсөөлөр да кездешет. Бийиктиги 188 мге чейин (Яманота тоосу). Тайыз булуңдары бар. Климаты субэкватордук. Айлык орточо температурасы 27°С. Жылдык жаан-чачыны 600 ''мм.''<br>[[File:АРУБА_39.png | thumb|Арубанын таза ак кумдуу пляжы.]]Дарыялары жок. Кактус, ксерофиль дарагынын бир нече түрү, бадалдар өсөт. Ички дүң продукциясынын көлөмү 2,26 млрд долларды түзгөн, аны киши башына бөлүштүргөндө 21,8 миң доллардан (АКШ; 2004) туура келет. Экономикасынын негизин туризм (жылына 600 миң турист келет; 2001-ж. 899 млн доллар киреше берген) түзөт. Жагымдуу климаты <span cat="ж.кыск" oldv="м-н">менен</span> кооз пляждары <span cat="ж.кыск" oldv="ж-а">жана</span> таза суусу туристтерди өзүнө тартат. Офшордук банк бизнесинин мааниси зор. Нефть ажыратуу (Синт-Николастагы завод, жылына 21 млн т'')'' өнөр жайы, тиричилик товарлары өндүрүшү, тамеки, суусундук заводдору бар.            Электр станциялары мазут <span cat="ж.кыск" oldv="м-н">менен</span> иштейт; 2007-ж. 850 млн ''кВт-c'' электр энергиясы өндүрүлгөн. Көркөм кол өнөрчүлүк өнүккөн. Сууну тузсуздандыруучу дүйнөдөгү эң ири завод иштейт. Аймагынын 10,5%и гана иштетилет. Климатынын кургактыгына байланыштуу тикенектүү өсүмдүктөр (негизинен фармацевтика үчүн алоэ) <span cat="ж.кыск" oldv="ж-а">жана</span> жашылча (сугарылма) өстүрүлөт. Кой, эчки асыралат. Балык кармалат, деңиз продуктулары даярдалат.<br>Автомобиль жолунун узундугу 800 ''км'' (<span cat="ж.кыск" oldv="а. и.">анын ичинде</span> 513 ''км''и асфальтталган). Темир жолу жок. Башкы деңиз порттору: Синт-Николас, Ораньестад, Баркадера. Эл аралык аэропорту (Ораньестадга жакын) бар. Сыртка алоэ, нефть продукциясын чыгарып, сырттан нефть, азык-түлүк (малдын) алат. Чийки зат (нефть; Венесуэладан), машина курууга керектүү продукция, автомобиль, тиричилик товарлары, жер семирткич да алат. Heгизги соода шериктери: АКШ, Нидерланд, Улуу Британия.<br>Ад.: Аруба//Страны мира. Краткий политико-экономический справочник. М., 1997.

''Р. Карачалова.''