АЛХИМИЯ барагынын баштапкы кодун көрүү

'''АЛХИМИЯ''' (араб, аль-химия, лат. alchemia) -  табигый заттарды (айрыкча металлдарды) асылдандыруу, өркүндөтүү, адамдын денесин жандандыруу жөнүндөгү окуу. Орто  кылымда Батыш Европада кеңири таралган маданияттын өзгөчө бир көрүнүшү. Алхимиктер кереметтүү «философиялык таштын» таасири <span cat='ж.кыск' oldv='м-н'>менен</span> жөнөкөй металлдарды (Fe, Си, РЬ) асыл металлдарга (Au, Ag жана  башка) айлантуу жолун изилдеп, адам ооруларын айыктыруучу, өмүрүн узартуучу, жашартуучу эликсирди изилдөө иштерин жүргүзүшкөн. Бул максаттарды ишке ашырууда '''HNOɜ, H2SO4''' <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> алардын туздарын алуунун ыкмаларын, жөнөкөй  химиялык  технологияны, заттарды тазалоонун жолдорун жана  башка иштерди аткарышкан. Кенден металлдарды эритип алуу, айнек, керамика, фарфор чыгаруу бир кыйла жолго коюлган. Алхимия  күч  алып турган мезгилде (11-16-кылым) баалуу бирикмелер <span cat="ж.кыск" oldv="м-н">менен</span> аралашмалар (боёктор, эмаль, металл  куймалары, дары-дармектер) ачылып, аларды  алуу жолдору өздөштүрүлгөн. Алхимиктер «философиялык ташты» таппаганы <span cat="ж.кыск" oldv="м-н">менен</span> кыйла химиялык процесстерди, реакцияларды ишке ашырып, азыркы химиянын пайдубалын курган. Араб алхимиктери (7-кылымда) дары-дармек жасоо ыкмаларын, буулантып айдоону, дары химиялык  бирикмелерди алуу жолдорун, тери оорусун дарылоочу  киноварь, сулема, көз оорусун айыктыруучу  жез, цинк сульфаттарын жана  башка ачкан. Грекия, Египет Алхимиясы кенден металлдарды алуу, куймаларын даярдоо жана  башка иштерде ийгиликтерге жетишип, металлургиянын өркүндөшүнө салым  кошкон. Химиялык  эсперименттердин айрым методдору (ысытуу, буулантуу, кристаллдаштыруу, чыпкалоо жана  башка) иштелип чыккан. Ошентип Алхимиктер жыйнаган маалыматтар химиялык кубулуштар жөнүндөгү илимий  окууну жолго коюуга мүмкүндүк берген. Алхимиктер орто  кылымдагы табигый  илимдерди системага салууга аракет жасашкан. Бирок алхимиянын мифтик көз карашын четке каккандан кийин гана илим катары өнүгө баштаган. 

Ад.: ''Рабинович В. Л.'' Алхимия как феномен средневековой культуры. М., 1979; ''Саду Ж.'' Алхимики и золото. ''К.,'' 1995; ''Юнг К. Г.'' Психология и алхимия. М., 2003.
[[Категория:1-Том]]