АЛ-КАИДА барагынын баштапкы кодун көрүү

'''АЛ-КАИДА''' (ар. ‒ негиз, өзөк) ‒ эл аралык исламчыл террордук уюм. 1988-жылы Сауд Аравиясынан чыккан Усама Бен Ладен тарабынан түзүлгөн. Ал-Каиданын максаты ‒ мусулман өлкөлөрүн жарандык өкмөттөрдөн куткаруу <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> ислам мамлекеттерин түзүү, мусулмандардын душмандары деп эсептешкен өлкөлөргө (АКШ, Израиль ж. б.) каршы согуш жүргүзүү (жихад), дүйнөдөгү бардык исламчыл согуштук уюмдарга колдоо көргөзүү. Ал-Каиданын өзөгүн 1979—89-жылдары СССРге каршы күрөшкөн Афганистандагы араб ыктыярдуулары (моджахеддер) түзгөн. Алардын аракеттери Бен Ладен тарабынан каржыланып турган <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> көпчүлүгү Сомали, Тоолуу Карабах (армян-азербайжан чатагы), Босния, Косово, Тажикстан, Чеченстандагы (Хаттаб жетектеген можахеттер) ж. б. согуштук окуяларга катышышкан. 1990-жылы  Ал-Каида уюму «Афган жихадынын энциклопедиясын» басып чыгарып, анда террордук аракеттерди жүргүзүү тактикасы, жардыруучу куралдарды жасоо <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> пайдалануу ыкмалары камтылган. 1997-жылы  АКШнын Борбордук Чалгындоо Кызматы Бен Ладенди «1 террорчу» деп жарыялаган. Бен Ладен Афганистандагы талибдер көзөмөлдөгөн аймактарда жашырынып жүргөн <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> «Талибан» кыймылы аны Америкага берүүдөн баш тарткандан кийин, АКШ Афганистандагы антитеррордук компаниясын баштаган. Анын жүрүшүндө Ал-Каиданын жетекчилеринин көпчүлүгү жок кылынган, бирок Бен Ладен кармалган эмес. 1998-жылы  Ал-Каида уюму Найробидеги (Кения), Дар-Эс-Саламдагы (Танзания) АКШнын элчиликтериндеги жардырууларды (300гө жакын киши өлүп, 5 миӊге жакыны жарадар болгон) уюштургандыгын билдирген. Тунисте, Йеменде, Кувейтте, Индонезияда, Кенияда, Сауд Аравиясында, Испанияда, Түркияда ж. б. өлкөлөрдө Ал-Каиданын мүчөлөрү уюштурган террордук актылардан жүздөгөн адамдар курман болгон. 1998-жылы  Ал-Каида «Иудейлерге <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> кресттүүлөргө каршы бүткүл дүйнөлүк ислам фронтунун» түзүлгөндүгүн жарыялаган. 11. 9. 2001-жылы  террорчулардын Нью-Йорктогу Дүйнөлүк соода борборуна <span cat='ж.кыск' oldv='ж-а'>жана</span> Вашингтондогу Пентагондун имараттарына жасаган авиа чабуулунан 3 миӊ киши курман болуп, бир нече миӊ адам жарадар болгон.<br>
[[Категория:1-Том]]