АЙЛАНУУ КЫЙМЫЛЫ барагынын баштапкы кодун көрүү

'''АЙЛАНУУ КЫЙМЫЛЫ''' – нерсенин кыймылсыз окту же чекитти айланып кыймылдоосу. Жаратылышта <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> техникада өтө көп кездешет. Мисалы, планеталардын өз огунда айлануусу, станоктун, механизмдин, агрегаттын бөлүктөрүнүн айлануу  кыймылы. Катуу нерселердин айлануу кыймылы  эки түрдүү болот: кыймылсыз окту айланганда катуу нерсенин чекиттери, борбордун кыймылсыз бир түз сызыкта жаткан радиустары ар түрдүү чоңдуктагы айланалар боюнча кыймылдайт. Ал эми кыймылсыз түз сызык болсо айлануу огу деп аталат. Айлануу  кыймылынын негизги кинематикалык мүнөздөмөлөрү болуп ''бурчтук ылдамдык'' <span cat='ж.кыск' oldv='ж‑а'>жана</span> ''бурчтук ылдамдануу'' эсептелет. Катуу нерсенин кандайдыр бир чекитинин сызыктуу ылдамдыгы  ʋ айлануу огунан бул чекитке чейинки аралыкка түз пропорциялаш: ʋ'''''=Rẉ>''', R'' –айлануу огунан нерсенин берилген чекитине чейинки аралык, ẘ – бурчтук ылдамдык. Ар кандай убакытка туура келген Айлануу кыймылында нерсенин чекиттеринин бурулуу бурчтарынын чоңдуктары бирдей;  кыймылсыз чекитти айланганда катуу нерсенин чекиттери борбордо ошол кыймылсыз чекит болгон сфералык бет боюнча кыймылдашат. Нерсенин ар кандай чекитинин ылдамдыгы '''''S=Rẉ,''''' мында ''R –'' радиус&#8209;вектор. Айлануу кыймылынын динамикасынын негизги формуласы: ''M<sub>сырт</sub>=ᐃL/ᐃt''','''''  мында ᐃDL – нерсенин импульс моментинин ''ᐃt'' убакытта кыймылсыз чекитке карата өзгөрүшү, М<sub>сырт</sub> – ошол чекитке карата нерсеге аракет эткен бардык күчтөрдүн моменттеринин суммасы.<br>
[[Категория:1-Том]]