КЫРГЫЗСТАНДЫН ПАДЫШАЧЫЛЫК МЕЗ-ГИЛДЕГИ АДМИНИСТРАЦИЯЛЫК БӨЛҮНҮШҮ барагынын баштапкы кодун көрүү

<b type='title'>КЫРГЫЗСТАНДЫН ПАДЫШАЧЫЛЫК МЕЗ-ГИЛДЕГИ АДМИНИСТРАЦИЯЛЫК БӨЛҮНҮШҮ</b> – Россия империясынын курамындагы
Кырг-ндын адм.-аймактык түзүлүшү; падыша
өкмөтүнүн башкаруу системасы. Россия импе&shy;риясы Кырг-нды толук каратып алып, өзүнүн башкаруу системасын киргизген. Алгачкылар&shy;дан болуп орус бийлигин тааныган <i>бугу</i> уруусу 1862-ж. Батыш Сибирь генерал-губернаторлугу&shy;на караштуу Семей обл-нун Ала-Тоо (Алатау,
<br type=PH info="КЫРГЫЗСТАНДЫН РОССИЯГА КАРАТЫЛЫШЫ 763"/>


[[File:КЫРГЫЗСТАНДЫН ПАДЫШАЧЫЛЫК МЕЗ-ГИЛДЕГИ АДМИНИСТРАЦИЯЛЫК БӨЛҮНҮШҮ28.png | thumb | 1-Кокон ш-н алгандыгы үчүн берилген медаль.
2 - О. Азияны каратуу жүрү&shy;шүнө катышкандыгы үчүн берилген медаль.
3 - Кыргызстандын Россияга каратылышына карата чы&shy;гарылган медаль.]]
Алатав) округуна кабыл алынган. 1865-ж. фев&shy;ралда Түркстан обл. түзүлүп, ага Ысык-Көл,
Чүй, Талас, Кетмен-Төбө өрөөндөрү, кийинчерээк Борб. Теңир-Тоо караган. Түркстан обл-нун ал&shy;гачкы аскер губернаторлугуна генерал М. Г. Чер&shy;няев дайындалган. 1867-ж. 11-июлда падыша
өкмөтүнүн «Жети-Суу (Семиречье) ж-а Сыр-Да&shy;рыя облустарын башкаруу жөнүндөгү убакты&shy;луу жобосу» м-н <i>Түркстан генерал-губернатор&shy;лугуна</i> айланып, анын чегинде Сыр-Дарыя (бор&shy;бору Ташкент) ж-а Жети-Суу (борбору Верный) обл. пайда болгон. Түн. Кырг-н Жети-Суу обл&shy;на карап, Ысык-Көл ж-а Токмок уезддери уюшулган. Кокон хандыгы жоюлган соң (1876), анын аймагында Фергана (борбору Жаңы Мар&shy;галаң), Самарканд (борбору Самарканд) обл&shy;тары түзүлгөн. 1886-ж. 2-июнда «Түркстан ай&shy;магын башкаруу жөнүндө жобо» күчүнө кирет да, Түркстан генерал-губернаторлугу Түркстан крайы аталып, анын карамагына Самарканд, Сыр-Дарыя, Фергана обл. кирген. Самарканд обл-на Хожент; Сыр-Дарыя обл-на Олуя-Ата; Фергана обл-на Кокон, Маргалаң, Анжиян, Наманган, Ош уезддери караган. Жети-Суу обл. 1891-ж. 25-марттагы «Талаа (Степной) облуста&shy;рын башкаруу жөнүндө жобого» ылайык Талаа (Степной) генерал-губернаторлугуна, 1899-жыл&shy;дан кайрадан Түркстан крайына кирген. Ысык- Көл ж-а Токмок уезддеринин ордуна Прже&shy;вальск, Пишпек уезддери уюшулуп, борбору
Омск ш. болгон. Облустар уезддерге, уезддер болуштуктарга (волость) бөлүнүп, аларга айыл&shy;дар караган. Кырг-ндын калкы 73 болуштукка бөлүнүп, аларды 3 жылдык мөөнөткө шайлан&shy;ган болуштар (айыл аксакалы) м-н старчындар башкарган. Кырг-нда башкаруу жарым-жарты&shy;лай аскердик мүнөздө болгон. Облустарды ас&shy;кер губернаторлору башкарып, анын карамагына буйрук берүү, чарбалык ж-а сот бөлүмдөрүнөн турган обл. башкарма иштеген. Уезддердин ба&shy;шында уезддик начальниктер турган. Алардын көзөмөлү м-н жерг. манаптар, байлар болуш&shy;тукка же старчындыкка шайланган. Болуштар падышалык чиновниктердин буйруктарынын аткарылышына, алык-салыктардын өз убагында жыйналышына көзөмөлдүк кылган. Старчын&shy;дар болуштарга баш ийип, алардын көрсөт&shy;мөлөрүн аткарган. Жерг. бийликти жүргүзүүгө айыл аксакалдары, бийлер, казылар катышкан.

<p align='right'><i type='author'>Ө. Осмонов.</i></p>
[[Категория:4-том, 737-822 бб]]