КУЗОРДО барагынын баштапкы кодун көрүү

<b type='title'>КУЗОРДО</b> , Х о с у н о р д о, Х у с - О р д о – о. кылымдардагы <i>Караханид мамлекетинин</i> борборлорунун бири. В. В. Бартольд кара-кы&shy;тайлардын гурханы турган ставка (бекем, күчтүү ордо, борбор) же «Хото» («үй») деп эсептеп, аны Чүй суусунун жээгине жайгаштырат. М. Кашгаринин эмгегинде <i>Баласагун</i> ш. К. деп аталып калган. Бирок орду так белгиленген эмес. К-ну араб, фарсы маалыматтарындагы Ордо (Орду) ш. менен салыштырууга болот. Аны Н. А. Бернштам азыркы <i>Кызыл-Суу шаар калдыгы</i> деп бол&shy;жолдогон. К-нун аталышы о. кылымда кыргыздар сыйынган Куну Куту деген (<i>«Худуд ал-Аламда»</i> белгиленгендей хото, хуту – «ажыдаардын мүйүзү» арабча «шахи-и аждаза») белгисиз жаныбардын мүйүзүнө байланыштуу аталган деген ойлор да айтылат. Башка маалыматтар б-ча Кара-Балта суусунун Чүйгө кошулган жерине (Казакстан, Ак-Төбө ш-нын урандысы) жа&shy;кын орун алышы мүмкүн. Баласагун ш-нын жайгашы тууралуу да айрым карама-каршы көз караштар бар. Кыргыз санжыраларында Баласагун (Баласагын) ш. Сыр-Дарыянын ортонку агымы, б. а. Отор (Отрар) ш-на жакын жай&shy;гашканы айтылат.


Ад.: <i>Байпаков К. М.</i> О древних городах Суяб и Баласагун. //Вестник АН Каз.ССР. ¹1, 1976; <i>Горячева В. Д</i>. Средневековые городские центры и архитектурные ансамбли Киргизии. Ф., 1982; <i>Алдабергенов Н. О</i>. Раскопки шахристана на городище Актобе. Средневековые города Южного Казахстана. А.-А., 1986; <i>Бартольд В. В.</i> Избранные труды по истории кыргызов и Кыргызстана – Б., 1996; <i>Чоротегин Т. К.</i>
Махмуд Кашгари (Барскани) жана анын «Дивану лугати т-түрк» сөз жыйнагы (1072–1077). Б., 1997;
<i>Бернштам А. Н.</i> Избранные труды по археологии и истории кыргызов и Кыргызстана. Т. 2. Б., 1998; Хрестоматия по древней и средневековой истории Кыргызстана. /Сост. Т. Джуманалиев Т. 1. Б., 2007; Балыкооздун санжырасы. Б., 2009.

<p align='right'><i type='author'>Э. Турганбаев.</i></p>
[[Категория:4-том, 597-656 бб]]