КӨРСӨТКҮЧТҮҮ ФУНКЦИЯ

Кыргыз Энциклопедия жана Терминология Борбору дан
Навигацияга өтүү Издөөгө өтүү

КӨРСӨТКҮЧТҮҮ ФУ́НКЦИЯy=ax түрдөгү функция, мында a>0 чыныгы сан, a=1. Анык-

талуу облусу –oo<

<x <+oo маани ле­ри ни н обл у с у 0<y<+oo, a>1 бол­со, функция даана өсөт, 0<x<1 болсо, даана кемийт. y=ax ж-а y=ax =(1/a)x функцияларынын графиктери орди­ната огуна карата сим ме т ри ял уу. a>1, үчүн а<1 үчүн lim ax=1, x–-oo lim ax=0, x–-oo демек абсцисса огу графиктин асимптотасы бо­лот, ах1.ах2=ах1+х2 болгондуктан, К. ф. кошуунун теоремасын канааттандырат: f(x1).f(x2)= =f(x1+x2). Айрым учурда, a=е болсо (е–натурал- дык логарифмдин негизи, e = lim 1 + 1 x–oo x экспо- ненциалдык функция же экспонента деп ата­луучу у=еz=ехрz функциясы алынат. Бул функ­ция бардык чыныгы ж-а комплекстик сандар­дын көптүгүндө аныкталат. Чыныгы облуста y=ax функциясы м-н ax=exlna формуласы аркы­луу байланышат. К. ф. чексиз дифференциялда- x нуучу: (ax)'=exlna, a xdx = a ln a + c айрым учурда (ex)'=ex, fexdx=ex+c К. ф. негизги элементардык функциялардын бири, анын жардамы м-н три­гонометриялык ж-а гиперболалык функциялар аныкталат ж-а матем. анализде көп колдону­лат.


Ад.: Бронштейн И. П., Семендяев К. А. Справочник по математике М., 1981; Курош А. Г. Курс высшей алгебры. М.,1983.