КАУНАС
КА́УНАС (1917-жылга чейин К о в н о) – Литвадагы шаар. Каунас уездинин административдик борбору. Нямунас (Неман) дарыясындагы порт. Калкы 355,5 миң (2008); калкынын саны боюнча өлкөдөгү Вильнюстан кийинки 2-шаар. Эл аралык аэропорту бар. Тогуз жолдун тоому. Алгач 1030-жылдан эскерилет. 1795-жылдан Россия империясынын курамында болгон. 1919–1940-жылдары Литва Республикасынын борбору. Готика стилиндеги шаар сепили (XIII–XVII кылымдар) жана Витовта костёлу (XIV–XV кылымдар), Пятро ир Повило кафедралуу собору (XV–XVI кылымдар), барокко стилиндеги ратуша (XVI–XVIII кылымдар), иезуиттер чиркөөсү (1666), монастырь (XVII-, XVIII кылымдын башы) жана башкалар сакталган. Шаардын жаңы бөлүгү XIX кылымдын орто ченинен курула баштаган. Витовта аскер музейинин мунарасына 1935-жылы карийон (коңгуроо топтомдорунан турган клавишалуу механизм; 1958-, 2006-жылдары жаңыртылган) орнотулган. Машина куруу (станок, электр моторлору, телевизор, медициналык жабдуулар жана башкалар), металл иштетүү, тамак-аш (эт, сүт, сыр жана макарон азыктары), полиграфия, химия (жасалма була), фармацевтика, кагаз, полиграфия, курулуш материалдар, өнөр жай ишканалары, гидроэлектростанциясы иштейт. Салттуу жеңил (трикотаж, жүн, жибек буюмдар, бут кийим жана башкалар) өнөр жай жана көркөм кол өнөрчүлүк (булгаарыга наар түшүрүү, жүндөн жана жыгачтан буюм жасоо, көркөм карапа) өнүккөн. Алкоголдуу ичимдиктерди өндүрүүчү «Stumbras» (1906) жана макарон азыктарын чыгаруучу «Amber Pasta» ири компаниялары иштейт. Илим изилдөө институттары (бакчылык, токойчулук, энергетика), университеттер, медицина, ветеринария, айыл чарба академиялары, эл аралык менежмент мектеби, 3 театр (анын ичинде драма, музыка, куурчак), калк китепканасы, 40ка жакын музей (анын ичинде М. К. Чюрлёнис атындагы сүрөт, адабият, тарых, зоология жана башкалар), сүрөт галереясы бар. Эл аралык «Каунас-жаз» жана башка музыкалык фестивалдар жана коңгуроо музыкасынын концерттери (1956) өткөрүлүп турат. Зоология (1938) жана ботаникалык (1932) бактар уюштурулган. Туризм өнүккөн.
