КАЙТАЛАНМА КЕЛТЕ
КАЙТАЛАНМА КЕЛТЕ – спирохета пайда кылуучу ж-а кан соргуч курт-кумурска, бит, кене, аркылуу жугуучу, катуу кармаган жугуштуу оору. Кайталанма келте эпидемиялык ж-а эндемиялык болуп бөлүнөт. Эпидемиялык түрү м-н адам гана ооруйт. Анын козгогучун (спирохетаны) немис илимпозу О. Обермейер ачкан (1868). Спирохета оору кишинин канын соргон битте көбөйүп, өлтүрүлгөн биттен тытылган, жараланган тери аркылуу адам организмине өтөт. Кайталанма келтенин жашыруун (инкубациялык) мезгили 2–14 сутка. Оору капысынан башталып, чыйрыктырат, дене температурасы 40–41°Сге чейин көтөрүлөт, адам шалдырайт, балтыр булчуңдары катуу ооруйт, мурду канайт, териси кургап, ысыйт, тамыры тез кагып, боор, көк боору чоңоёт. 5–8 суткадан кийин температура төмөндөп, тер басат ж-а оорулуу өзүн жакшы сезип калат. Бирок 1 жумадан кийин оору кайра кайталанат. Кайталоо 3–5 жолу болушу мүмкүн.Кайталанма келте оорулуунун канын изилдөө аркылуу аныкталат. Эндемиялык түрү табигый булактуу ооруларга кирет. Түрдүү спирохеталар козгоп, адам м-н жаныбарлар ооруйт. Табигый шартта кемирүүчүлөр ооруп, кене аркылуу адамга жугузат. Ооруп айыккан адамда иммунитет пайда болот.