ИНФРАКЫЗЫЛ НУРЛАНУУ

Кыргыз Энциклопедия жана Терминология Борбору дан
Навигацияга өтүү Издөөгө өтүү

ИНФРАКЫЗЫЛ НУРЛАНУУ , и н ф р а к ы ­з ы л н у р – электр-магниттик нурлануунун бир бөлүмү. Анын толкун узундугу (l) 0,74 мкмден 1 ммге чейин. Инфракызыл нурланууну 1800-жылы англиялык илимпоз В. Гершель ачкан. Бул нур жарыктын кызыл нурунан (0,74 мкм) кийин турат ж-а көзгө көрүнбөйт. Мисалы, Күндүн нурлануу энергиясы­нын 50%и, ал эми кызытма лампанын 95%ке жакыны инфракызыл нурлануу болуп эсептелет. Инфракызыл нурлануунун спек­три аны пайда кылган булактын табиятына жараша с ы з ы к т у у, т и л к е л ү ү же т у ­т а ш болот. Дүүлүккөн атом же ион сызыктуу спектрди, ал эми термелүү ж-а айлануу кыймы­лындагы дүүлүккөн молекулалар тилке тү­рүндөгү спектрди пайда кылат. Кызытылган ка­туу ж-а суюк заттар туташ спектр, ал эми төмөнкү температурадагы катуу зат дээрлик инфракызыл нур чыгарат. Аныктоочу жана өлчөөчү курал, караңгыда көрүүгө мүмкүндүк берүүчү дүрбү, ракета же снарядды учуп бараткан нерсеге багыттоочу система, адамдын сезгенген органын аныктоочу курал (тепловизор), сызыктуу спектрлүү лазер, жогорку басымдагы сымап чырагы ж.б. приборлор инфракызыл нурланууга негизделген. Алар илимий изилдөөдө, техникада ж-а медици­нада колдонулат.